خوراک دام، طیور و
آبزیان
خوراک دام،
طیور و آبزیان نقش اساسی در افزایش راندمان تولید، رشد و سلامت حیوانات دارد.
ترکیباتی مانند کنجالههای گیاهی بهویژه کنجد، کلزا، سویا، آفتابگردان و
مکملهای غذایی تخصصی، امروزه در صنایع پرورش حیوانات به عنوان منابع اصلی
پروتئین، چربی و اسیدهای آمینه مورد توجه قرار گرفتهاند.
کنجالهها ـ
حاصل از استخراج روغن دانههای گیاهی ـ دارای پروتئین بالا و الیاف قابلهضم
متوسط هستند. به عنوان مثال، کنجاله کلزا بهدلیل وجود اسید آمینههای ضروری
مانند لیزین و متونین و همچنین مقدار مطلوب گلوکوزینولات پایین در انواع
اصلاحشده ژنتیکی، جایگزین مناسبی برای کنجاله سویا است.
کنجاله کنجد نیز با
دارا بودن چربیهای غیراشباع و مواد معدنی بالا (کلسیم و فسفر)، برای تغذیه
نشخوارکنندگان و طیور مناسب است. مطابق مطالعهای در مجله Animal Feed Science
and Technology (Vol. 272, 2021, pp. 114717)، استفاده از کنجاله کلزا تا 15٪
در جیره گاو شیری بدون افت در عملکرد تولیدی یا ترکیب شیر امکانپذیر
است.
نقش کنسانترهها در افزایش راندمان رشد
کنسانترهها ترکیباتی
غنیشده از غلات، پروتئینها و مواد معدنی هستند که به منظور تأمین انرژی و
پروتئین بالا در دورههای رشد سریع، شیردهی یا تخمگذاری بهکار میروند.
مطالعات متعدد در نشریه Journal of Animal Science )Vol. 99, 2021) نشان میدهد
جیرههای حاوی کنسانترههای با نسبت پروتئین خام حدود 18٪ باعث افزایش ضریب
تبدیل غذایی در برهها و گوسالهها میشود.
مکملهای غذایی و کارکرد
زیستی
مکملهای غذایی شامل مواد معدنی، ویتامینها، آنزیمها و پروبیوتیکها
هستند که جهت حفظ سلامت دستگاه گوارش و بهبود جذب مواد مغذی افزوده
میشوند.
بر اساس مقالهای در Aquaculture Nutrition (Vol. 27, 2021, pp.
1201–1212)، افزودن مکملهای پروبیوتیکی به خوراک ماهی تیلاپیا منجر به افزایش
رشد روزانه و کاهش ضریب تبدیل غذایی شد، همچنین سلامت روده را بهطرز قابل
توجهی بهبود داد.
استفاده صحیح از کنجالههای گیاهی، کنسانترهها و مکملهای
غذایی نهتنها موجب بهبود رشد و سلامت دام، طیور و آبزیان میشود، بلکه در
راستای پایداری زیستمحیطی و کاهش وابستگی به منابع گرانقیمت حیوانی نیز مؤثر
است.
توصیه میشود جیرههای غذایی بر پایه ترکیب علمی از کنجالههای مختلف و
مکملها تنظیم شوند و از استانداردهای مؤسسههای بینالمللی مانند NRC
(National Research Council, 2021) و FAO Feed Manual (2020) پیروی
گردد.
FAO (2020). Feed formulation manual for livestock and
aquaculture. Rome.
NRC (2021). Nutrient Requirements of Dairy Cattle. 8th
Edition, National Academies Press.
Animal Feed Science and Technology,
Vol. 272, 2021, Article 114717.
Journal of Animal Science, Vol. 99,
2021.
Aquaculture Nutrition, Vol. 27, 2021, pp.
1201–1212.